انسان برای ادامه زندگی خود در این کره ی خاکی ناگزیر به استفاده از منابعی است که طبیعت به رایگان در اختیار او گذاشته است. هوایی که تنفس می کنیم , چشم اندازهای زیبایی که می بینیم و از دیدن آنها لذت می بریم , رودخانه ها , جنگل ها , کوه ها , حیات وحش , آب , خاک و نور خورشید همگی نمونه هایی از این منابع طبیعی و خدادادی هستند. برخی از این منابع می توانند به وسیله ی فرآیندهای طبیعی تشکیل یا از نو تشکیل می شوند. چنین منابعی که خود را به طور طبیعی ترمیم و تکمیل می کنند , منابع تجدیدپذیر نامیده می شوند.
آب , هوا , خاک , گیاهان , جانوران و چشم اندازهای طبیعی از جمله منابع تجدیدپذیرند و اگر ما از این منابع عاقلانه و به درستی استفاده کنیم , طبیعت ما را در تأمین آنها یاری می دهد. اما , منابع دیگری هم هستند که فرآیندهای طبیعی جای خالی آنها را پر نمی کند یا سرعت تشکیل و جایگزین شدن آنها , چنان آهسته است که تأثیر چندانی بر مقدار این منابع ندارد. چنین منابعی را تجدید ناپذیر می گویند. بنابراین , هنگامی که یک منبع تجدید ناپذیر مصرف شود , از دست رفته به شمار می آید و باید در پی جایگزینی برای آن گشت یا بودن آن به زندگی ادامه داد.
نویسنده
: آریان | تاریخ : 87/05/18
طبیعت: زباله های شهری
زباله های شهری و راه های دفع آنها
شهرداری ها در بیشتر شهرهای بزرگ با مشکل جمع آوری زباله و انباشتن آن در مناطق دوردست , روبه رو هستند. با افزایش جمعیت شهرها , هزینه ی انجام این قبیل خدمات شهری روز به روز زیادتر می شود. در هرحال , باید توجه داشت که بخش عمده ای از زباله های شهری مانند پسماند مواد غذایی و کاغذ , زیست تخریب پذیرند. به این معنی که این مواد پس از مدفون شدن در خاک , در غیاب هوا , به وسیله ی موجودات ذره بینی به مواد ساده تری تجزیه می شوند. از تجزیه ی مواد زیست تخریب پذیر به وسیله ی موجودات ذره بینی , زیست گاز ( بیوگاز ) تولید می شود. زیست گاز به طور عمده متان و کربن دی اکسید است , اما مقادیر ناچیزی ترکیبات بدبوی گوگرد دار نیز دارد. از سوزاندن زیست گاز می توان برای تولید انرژی و نیروی برق استفاده کرد. در زباله دان های روباز , زیست گاز در فضا رها می شود.
متان هم مانند کربن دی اکسید , یک گاز گلخانه ای است , با این تفاوت که اثر آن حدود 25 برابر اثر کربن دی اکسید است. از این رو بهتر است به جای متان موجود در زیست گاز , فرآورده ی سوختن آن , یعنی کربن دی اکسید وارد هواکره شود .
نویسنده
: آریان | تاریخ : 87/05/17
طبیعت: جدول تناوبی عناصر
جدول تناوبی عناصر
جدول تناوبی عناصر شیمیایی نمایشی از عناصر شیمیایی است که براساس ساختار الکترونی مرتب شده است، بطوریکه بسیاری از خواص شیمیایی بصورت منظم در طول جدول تغییر نماید. جدول اولیه بدون اطلاع از ساختار داخلی اتمها ساخته شد: اگر عناصر را بر حسب جرم اتمی آنها مرتب نمائیم، و آنگاه نمودار خواص معین دیگر آنها را بر حسب جرم اتمی رسم نمائیم، میتوان نوسان یا تناوب این خواص را بصورت تابعی از جرم اتمی مشاهده نمود. اولین کسی که توانست این نظم را مشاهده نماید، یک شیمیدان آلمانی به نام Johann Wolfgang D?einer بود. او متوجه تعدادی تثلیث از عناصر مشابه شد:
نمونه تثلیث ها
عنصر
جرم اتمی
چگالی
------
عنصر
جرم اتمی
چگالی
Cl
35.5
1.56 g/L
------
Ca
40.1
1.55 g/cm3
Br
79.9
3.12 g/L
------
Sr
87.6
2.6 g/cm3
I
126.9
4.95 g/L
------
Ba
137
3.5 g/cm3
و به دنبال او، شیمیدان انگلیسی John Alexander Reina Newlands متوجه گردید که عناصر از نوع مشابه در فاصلههای هشت تایی یافت می شوند، که آنها را با نتهای هشتگانه موسیقی شبیه نمود، هرچند که قانون نتهای او مورد تمسخر معاصرین او قرار گرفت. سرانجام شیمیدان آلمانی Lothar Meyer و شیمیدان روسی Dmitry Ivanovich Mendeleev تقریبا بطور همزمان اولین جدول تناوبی را، با مرتب نمودن عناصر بر حسب جرمشان، توسعه دادند( ولی مندلیف تعداد کمی از عناصر را خارج از ترتیب صریح جرمی، برای تطابق بهتر با خواص همسایگانشان رسم نمود – این کار بعدها با کشف ساختار الکترونی عناصر در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم توجیه گردید). فهرست عناصر بر اساس نام، علامت اختصاری و عدد اتمی موجود میباشد. شکل زیر جدول تناوبی عناصر شناخته شده را نمایش میدهد. هر عنصر با عدد اتمی و علامتهای شیمیایی. عناصر در یک ستون ("گروه") از لحاظ شیمیایی مشابه می باشند.
گروه
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
ردیف
1
1 H
2 He
2
3 Li
4 Be
5 B
6 C
7 N
8 O
9 F
10 Ne
3
11 Na
12 Mg
13 Al
14 Si
15 P
16 S
17 Cl
18 Ar
4
19 K
20 Ca
21 Sc
22 Ti
23 V
24 Cr
25 Mn
26 Fe
27 Co
28 Ni
29 Cu
30 Zn
31 Ga
32 Ge
33 As
34 Se
35 Br
36 Kr
5
37 Rb
38 Sr
39 Y
40 Zr
41 Nb
42 Mo
43 Tc
44 Ru
45 Rh
46 Pd
47 Ag
48 Cd
49 In
50 Sn
51 Sb
52 Te
53 I
54 Xe
6
55 Cs
56 Ba
*
71 Lu
72 Hf
73 Ta
74 W
75 Re
76 Os
77 Ir
78 Pt
79 Au
80 Hg
81 Tl
82 Pb
83 Bi
84 Po
85 At
86 Rn
7
87 Fr
88 Ra
**
103 Lr
104 Rf
105 Db
106 Sg
107 Bh
108 Hs
109 Mt
110 Ds
111 Uuu
112 Uub
113 Uut
114 Uuq
115 Uup
116 Uuh
117 Uus
118 Uuo
* لانتانیدها
57 La
58 Ce
59 Pr
60 Nd
61 Pm
62 Sm
63 Eu
64 Gd
65 Tb
66 Dy
67 Ho
68 Er
69 Tm
70 Yb
** آکتینیدها
89 Ac
90 Th
91 Pa
92 U
93 Np
94 Pu
95 Am
96 Cm
97 Bk
98 Cf
99 Es
100 Fm
101 Md
102 No
گروههای شیمیایی جدول تناوبی
قلیائی فلزیها
قلیائی خاکیها
لانتانیدها
آکتینیدها
فلزات انتقالی
فلزات ضعیف
شبه فلزات
غیر فلزات
هالوژنها
گازهای کامل
در اینجا روشهای دیگر برای نمایش جدول ارائه شدهاند:
جدول استاندارد - جدول جایگزین - جدول ضد - جدول بزرگ - جدول عظیم - جدول عریض - جدول توسعه یافته - جدول ساختاری - فلزات و غیر فلزات
کد رنگ برای اعداد اتمی:
عناصر شماره گذاری شده با رنگ آبی ، در دمای اتاق مایع هستند؛
عناصر شماره گذاری شده با رنگ سبز ، در دمای اتاق بصورت گاز می باشند؛
عناصر شماره گذاری شده با رنگ سیاه، در دمای اتاق جامد هستند.
عناصر شماره گذاری شده با رنگ قرمز ترکیبی بوده و بطور طبیعی یافت نمی شوند(همه در دمای اتاق جامد هستند.)
عناصر شماره گذاری شده با رنگ خاکستری ، هنوز کشف نشدهاند (و بصورت کم رنگ نشان داده شدهاند تا گروه شیمیایی را که در آن قرار می گیرند، مشخص نماید.(
و می توانید دراین کلید واژه جدول برای تشدید مغناطیسی را بیابید.
تعداد لایه الکترون در یک اتم تعیین کننده ردیفی است که در آن قرار می گیرد. هر لایه به زیرلایه های متفاوتی تقسیم میشود، که هر اندازه عدد اتمی افزایش می یابد، این لایه ها به ترتیب زیر:
براساس ساختار جدول پر میشوند. از آنجائیکه الکترونهای خارجی ترین لایه، خواص شیمیایی را تعیین مینمایند، این لایه ها در میان گروهای یکسان مشابه اند.عناصر همجوار با یکدیگر در یک گروه، علیرغم اختلاف مهم در جرم، دارای خواص فیزیکی مشابه میباشند. عناصر همجوار با یکدیگر در یک ردیف دارای جرم های مشابه ولی خواص متفاوت میباشند.
برای مثال، عناصر بسیار نزدیک به نیتروژن (N) در ردیف دوم کربن(C) و اکسیژن(O) میباشند. علیرغم تشابه آنها در جرم ( که بصورت ناچیزی در واحد جرم اتمی تفاوت دارند)، دارای خواص بینهایت متفاوتی هستند، همانطور که با بررسی فرمهای دیگر میتوان ملاحظه نمود: اکسیژن دو اتمی یک کاز است که سوختن را تشدید می نماید، نیتروژن دو اتمی یک گاز است که سوختن را تشدید نمی کند، و کربن یک جامد است که میتواند سوزانده شود( بله، میتوان الماس را سوزاند!).
در مقایسه، عناصر بسیار نزدیک به کلر (Cl) در گروه یکی مانده به آخر در جدول «هالوژنها) فلوئور( F) و برم( Br) میباشند. علیرغم تفاوت فاحش جرم آنها در گروه، فرمهای دیگر آنها دارای خواص بسیار مشابه میباشند: آنها بسیار خورنده ( بدین معنی که تمایل خوبی برای ترکیب با فلزات، برای تشکیل نمک هالاید فلز)؛ کلر و فلوئور گاز هستند، درحالیکه برم یک مایع با تبخیر بسیار کم میباشد؛ کلر و برم بسیار رنگی هستند.